Gửi E

theatre_mask1600 copy.png

bạn dạy tôi mấy điều cốt yếu: “với hài kịch, thời điểm là yếu tố quan trọng nhất, cái gì đánh trúng thời điểm thì gây cười chân thực. thứ đến, sẽ luôn có một độ trễ nhất định giữa câu đùa của kịch và sự cười của khán giả nên đừng vội chạy theo diễn biến, cứ thong thả bình tĩnh thôi.”

tôi hiểu từng chữ lời của bạn nên lẽ dĩ nhiên là tôi chả bao giờ thực hiện được nó cả. cái hài trong kịch của tôi luôn lệch nhịp, và tôi nhất nhất trông đợi khán giả cười ngay khi tôi nghĩ họ phải cười cơ. hài kịch của tôi rơi lịch bịch, cái lăn đi đâu mất, cái vỡ ra và ỳ trơ ở chỗ không có gì đáng cười. thê thảm lắm.

mãi sau tôi nghĩ, phải chăng bi kịch chính là hài kịch trật thời?

may quá tôi không mất công nghĩ tiếp cái chuyện vẩn vơ này. Tôi chỉnh lại đồng hồ thôi.

nhớ bạn,

T

To E,

You taught me something crucial: “for comedy, timing is most important; if you deliver on time you’ll deliver truthful laughs. And there’s always a delay between a joke and the audience’s laughter, don’t run after happenings, take your time.”

I understand every word so there’s no doubt that I fail at it miserably. The comedy in my plays always misses a beat, and gee lord has mercy I always want the audience to laugh when I think they should laugh. My comedy thus drops like it’s not hot, its  pieces scattering, some broken, some laying lifeless where there can’t be any comic. So sad.

Long afterwards, I ask myself if tragedy is actually comedy that is off-timing.

It’s so fortunate that I haven’t spent time digging more on that bullshit. I just adjust my time keeper.

Miss you,

T

Posted in a letter a week, egreentea, next to me, Uncategorized | Leave a comment

Gửi D

nAnif

Gửi D,

Lần trước gặp nhau, bạn hỏi tôi “vì sao người ta luôn quay về quá khứ”. Nếu lúc đó tôi dừng lại thêm một giây để xét cho kỹ xem bạn có thực muốn hỏi – và hỏi tôi – câu đấy không thì chuyện đã khác. Nhưng không, tôi bỏ qua cái giây tối thiết đó, tự nhủ rằng đằng nào tôi cũng không thông minh hơn bạn được thì chi bằng cứ nghĩ sao nói vậy để lấy thật thà mà bù lại. Tôi duỗi từng ngón tay một, lấy giọng trầm, nhìn thẳng vào bạn trong thời gian phù hợp, tức là hết một câu thì hướng mắt đi rồi quay lại tiếp, rành mạch liệt kê năm sáu “vì thế này thế kia thế nọ đấy”. Bạn gật gù. Bạn cười. Bạn có vẻ thoả mãn với câu trả lời.

Đấy là chuyện đã xảy ra. Về nhà, tôi mường tượng lại nó như sau:

“Lần trước gặp nhau, bạn hỏi tôi “vì sao người ta luôn quay về quá khứ”, không hẳn với ý định tìm câu trả lời, chỉ là cho có chuyện để nói thôi. Xã giao ấy mà. Tôi sẵn vài suy tưởng, ném ra chắc nịch “vì rằng A B C đó”. Bạn cười. Ờ nghe cũng có lý. Vậy thôi. Ở chỗ ta gặp nhau qua loa, được mấy câu trả lời qua loa vậy cũng tốt quá rồi. Ta ra về, bạn thì thấy chẳng học được gì thêm từ ai (như thường lệ), tôi thấy bạn cười xã giao thì suy ngay ra rằng bạn chả quan tâm đếch gì đến bài diễn văn của tôi cả. Thế là tôi tự vặn vẹo mình về cái nỗi ham nói. Cớ gì tôi lại như thế nhỉ?”

Trí nhớ bắt con người ta lật trở mãi một tình huống nào đó, có khi đến nát nhừ rồi nhưng nó vẫn xào xáo lên và bắt ta gằn nhấm thêm. À, tôi chứ “ta” gì. Trí nhớ của tôi là một cái bọc lùng nhùng những thứ đã được nhai nghiền sáu mươi bận chỉ để sẵn sàng cho cú ợ thứ sáu mươi mốt, tôi như con bò ngoan ngoãn lặp lại động tác dằn lên dằn xuống bộ hàm mà thôi. A! Xin lỗi nhé, tôi định chốt một câu trả lời cho câu hỏi của bạn mà lan man quá. Đây có một lời thông thái bằng trăm lần A-đến-Z của tôi. Tôi phải viết cho bạn ngay để ký ức ngày hôm đấy tạm chìm xuống trong bọc hàng của tôi, nếu không răng tôi sẽ long hết cả ra mất. Ack!

“Để lĩnh hội cõi sống ngày nay, chúng ta dùng một ngôn ngữ thiết lập [cho] cõi sống hôm qua. Và đời sống của quá khứ dường như tương ứng với bản chất của chúng ta hơn, chỉ riêng vì một lẽ: nó đáp lại đúng lời, cho cái ngôn ngữ chúng ta.”

Đấy, đơn giản vì tạm thời ta không biết nói gì khác “cho đúng” cả. Mà này, nói dài như ri, kể ra cũng là chuyện khác đấy chứ nhỉ. Lần tới gặp nhau, tôi sẽ dùng cái giây của tôi ngon lành hơn.

T

To D,

When we met last, you asked “why people always return to the past”. If I had spent another second to consider if you’d really wanted to ask – me – that, things would have turned out differently. But no, I skipped that essential second, telling myself I couldn’t outsmart you in any case so better just be out with it – the rational here was that honesty could make up for intellectuality. I unrolled my fingers one by one, employing my lower voice, look at you appropriately, meaning glancing away at the end of every phrase, listed five, six “because this and that and the other.” You nodded. You smiled. You seemed contented with the answers.

That’s what happened. Back home, this is how I re-imagined it:

“When we met last, you asked “why people always return to the past”, not really wanting answers, just to fill time. Small talks. As I had a few thoughts ready I threw them at you. “Because of A and B and C and stuff”, said I confidently. You smiled. Sounded good. Good for this situation that we encountered socially, for this sort of questions and answers that required no depth. We parted afterwards, you not enriched by anyone (as usual), I, belatedly recognising your smile was of diplomatic nature, understood that you cared shit of my speech. So I drilled myself for speaking to start with. Why did I want to talk at all?

Memory pushes people to once-over happenings; even after a situation has been crushed to dust it would still continues – you have to munch them over again. Ah no not you. Me. My memory is this bag of sixty things well grounded yet very ready for the sixty-oneth belch. I am but a cow who moves my jaws up and down obediently. Ah sorry, I’m swaying far from the original wish of giving you a good answer. Here I have found a concise phrase that is  a hundred times more eloquent than my A to Z. I just gotta tell you so that the memory of that day can sink under in my bag. Otherwise my teeth might just fall out. Gee.

“To grasp the meaning of the world of today we use a language created to express the world of yesterday. The life of the past seems to us nearer our true natures, but only for the reason that it is nearer our language.”

Simply, temporarily, we just don’t know what else that is “right” to say. But hey, I might be telling you something totally different than what’s spoken here. Anyways, I’ll make use of my second better next time.

T

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Gửi C

labyrinth-labyrinth-63891_922_524

Tôi chưa bao giờ biên thư cho bạn-thiệt-là-bạn theo kiểu bán hư cấu như vầy cả. Hoặc là tôi email cho bạn qua cái địa chỉ viết bằng tiếng Tây nếu không nhờ máy nhớ thì tôi chỉ sẽ đến khổ, hoặc tôi nói chuyện với bạn bằng truyện, khi đó bạn là một phiên bản bị bóp méo, một phóng chiếu của tập hợp những nhân vật “C” nhiều ít liên quan đến bạn. Tôi viết về bạn, cho bạn, hoặc dựa trên bạn mà đồng thời lại về, cho, dựa trên những C chả liên quan gì đến bạn. Tôi chưa bao giờ hỏi bạn có nhận ra mình trong đó không, còn bạn chưa bao giờ hỏi tôi một C nào đó phải chăng là bạn.

Bạn luôn nói nhiều đến độ mỗi lần ta gặp nhau, chỉ nghe thôi mà trăm phần công lực của tôi còn có chục. Bạn nói với niềm say sưa vĩ đại với Tất Thảy, kể cả bản thân chuyện nói. (Tôi từng tự hỏi làm cách nào mà việc “nói” thay vì tiêu hao lại tiếp thêm năng lượng cho bạn vì chỉ như vậy mới giải thích được cơ chế phát thanh vô tận của bạn. Tôi có kịp tìm đáp án đâu vì đã lại bị cuốn vào la trận mệnh đề của bạn. Bạn minh hoạ chúng với ngàn ngóc ngách chuyện đời mình, những chuyện cực đoan theo nghĩa nếu bạn đã không làm chính xác đến từng giây cái gì bạn đã làm thì chết-mất-xác chỉ là nói giảm nói tránh, thực tế sẽ vượt qua cực đoan mà trở thành bất-khả-nghiệm, và nếu cơ thể [bạn cho là bèo bọt] không giới hạn thì bạn đã thăng hoa, bứt khỏi trần gian hỗn độn này mà bước vào thế giới siêu hỗn độn khác.)

Ôi giời ơi mới vào đề mà…. Bạn thấy đấy, chỉ nghĩ tới bạn thôi mà tôi đã độc thoại chừng này, cứ như con tắc kè hoa lịch xịch màu này màu kia, nóng lạnh theo giọng của bạn. Chưa nói được gì nhưng giờ chục phần công lực của tôi nó đã xẹp lép rồi. Thôi thì tôi cứ kèm theo đây một món tôi luôn có thể đem đến cho hội nghị hai người chúng ta: một sự đờ đẫn yên ả, à, ý tôi là một sự chăm chú có điều kiện, và điều kiện đó là bạn. Tôi sẽ luôn luôn vui lòng dành mấy chục phần năng lượng để ậm ừ với bạn. Vì tôi cần khá lâu để phục hồi, trong khi chờ đợi cuộc tao ngộ tới, chúc bạn bình thường.

Nhân tiện, lần này dấu chỉ đủ rõ để không tốn công đoán nhỉ. Lâu lâu tôi cũng nói thẳng nói thật, bạn nghĩ sao?

đơn giản quá thành ra khó hiểu và ngược lại,

T

Dear C.,

I have never written to you-as-real-you in this semi fictional manner. Either I email you via that address in your Western language, that which if my computer doesn’t memorize I’d trouble every time, or I converse to you through my stories in which you are a distorted version of yourself and a projection of this ensemble of “C’s” related to you in various degrees. I write about you, for you, or based on you and at the same time about, for, based on those C’s who has nothing to do with you at all. Never have I asked if you recognized yourself from that bunch, similarly you have never inquired if one of those C’s is you.

You have always talked so much that every time we meet, my energy depletion rate just plummets simply by listening to you. You talk with this grand passion of Everything, the act of talking included. (I used to wonder how such work, talking, instead of consuming  energy, seemed to supplement you with it – this is the only explanation to your unstoppable verbal transmission. I never achieved to find any answer as I was drawn continuously into your labyrinth of hypotheses, which you illustrated by pulling from your life experiences, ones that sounded so extreme, that gave the impression if you hadn’t followed what you’d done to the second, death would just be a mitigation of what would happen, and such future of the past would be beyond extreme, a state of improbable empiricism in which if your [ephemeral] body weren’t hindering you would have lifted from this chaotic reality into a super-chaotic actuality).

Gee, I’ve only started…. You see, the thought of you alone has enabled this monologue of chameleon-like quality, changing colors and temperature following your tone. I haven’t talked much here yet my energy has all drained. Maybe I’ll just insert here something I can always bring to our two-person roundtable: a stumped repose, I mean, a conditioned focus. The condition is you. I’d always be happy to let my energy deplete in exchange for a mumble with you. Given that it takes quite long for me to recuperate, until our next encounter, I wish you normal.

By the way, this time, the signs are clear enough for an easy guess aren’t they? Sometimes I can be direct. Let me know what you think.

so simple it appears complicated and vice versa,

T

Posted in a letter a week, next to me | Tagged , | Leave a comment

Gửi B

1280px-GrassJellyBlocks-620x264

Mình xem với nhau một bộ phim tôi không rõ sau đó nên cười hay nên khóc. “Nên” là chuyện đếch đứa nào quan tâm nhưng cả bọn vẫn nhìn nhau xớ lớ kiểu “rồi sao nữa” như thể hy vọng đứa này hay đứa khác sẽ có câu trả lời đích đáng, hễ nó phát ngôn là hội còn lại chỉ việc gật gù tự gẫm “ờ mình đáng ra đã có thể khóc/cười/giễu/ôm tim/ôm người ta, sẽ vô cùng phù hợp”. Nhưng trong số bọn mình làm gì có đứa nào thâm uyên như vậy, có đứa còn lăn ra ngủ mất rồi – có khi nó là đứa hợp đời nhất. Thế nên mình uống một ly rượu và nói chuyện lăng nhăng.

Phần sau của câu chuyện này hoàn toàn tan biến mất. Tôi chắc chắn nó đã từng ở đó, khúc đuôi của cái khúc đầu tôi còn nhớ như in này. Nhưng tôi không tài nào gọi nó ra được. Cứ như miếng thạch đen chỉ đen và đặc đến viền của nó, ký ức này chấm dứt đột ngột ở mép câu chuyện tầm phào: ta chỉ chiếm chỗ đến đấy thôi, hình ảnh của ta chỉ cho ta thấy màu đen và khối đặc đến đấy thôi, phía bên kia không nữa. Tôi không tài nào nhớ được ta tầm phào cái quái gì dù chắc như đinh đóng cột là nó lẻ tẻ, đều đều, phiếm như tất cả những câu chuyện khác ta từng tung vào nhau và sẽ tiếp tục hắt qua hắt lại nếu ta vẫn gặp nhau. Chúng chẳng làm gì ta cả, chỉ phớt phớt nhột nhột trên người vậy thôi.

Khi bạn biến mất, tôi đếch ngạc nhiên vì thế. Hiện diện của bạn gắn liền với những mẩu phim, mẩu đối thoại, mẩu tồn tại lơ thơ đứt quãng như vậy. Tôi nghĩ sự biến mất của bạn chỉ là sự đứt quãng dài hơi thôi. Thay vì mỗi tuần ăn thạch đen thì mấy tháng, một năm, nhiều năm rồi chưa rờ đến. Vậy đó. Phía bên này ký ức, bên ngoài miếng thạch, trống lỗng.

Tôi có mong mình sẽ gặp lại nhau. Chả phải tôi đang biên một cái thư và nhét vào lọ thuỷ tinh kỳ diệu đây sao? Nếu cái lọ trôi được đến Miền Dở Hơi mà bạn đang du hí, mịa, nhớ nhặt lọ lên, mở ra đọc thư nhé.

ôm 2 cái,

T

Dear B,

We watched together a film for which I wasn’t sure I should cry or laugh. None of us cared of “should” ever but we still looked at one another expectantly with a “what now” that directed towards everyone and no one in particular, hoping that someone would say something so clever the rest could just go “yeah could have totally cried/laughed/ridiculed/hugged chest/hugged someone, it’d be so appropriate”. But there was no erudite amongst us – one even fell asleep. That one might be the smartest. Anyways we drank a glass of wine and shot the breeze.

The story vanished right at this point. It must have been there, an end to this beginning already etched in my head. I just couldn’t recall it. Just like a piece of grass jelly only so condensed and black up to its rim, this memory stopped abruptly on this start line of a small talk: we only occupied up to there, our images only black and dense as far as that point; the other side was no more. I couldn’t for life remember what the hell we talked about though dead certain such talk was fragmented, having no particular point, funny for unknown reasons, in short, same as whatever we had already tossed towards each other and would continue to spray back and forth should we continue to meet up. Those trivia didn’t have much of any affect other than grazing us softly.

When you disappeared, I didn’t care to even feign a surprise. Your existence was but divided and attached to those pieces of films, of conversations, of beings sparse and disrupted. Basically it just disrupted a little longer. Instead of eating grass jelly every week, I haven’t been touching it for a few months, a year, a few years. That’s all. Outside of memory, adjunct to the jelly, comes nothingness.

I do wish we’ll meet again. Isn’t it so that I’m writing a letter and put it in a magical jar here? In case the jar does drift to Loony Land where you’re wandering, the fuck, do pick it up, open it, and read it ok?

Two hugs,

T

Posted in a letter a week, next to me, Uncategorized | Tagged , | Leave a comment

Gửi A

hot-air-balloon-sunset

Tôi đến thăm bạn vào buổi trưa, hình như làm bạn giật mình. Cũng hình như cái ngạc nhiên của bạn không do cuộc thăm viếng ban trưa mà vì khách thăm là tôi. Trong một tích tắc, bạn nhìn tôi như thể đang dò lại cái lý do xa xôi mà bạn đã xếp tôi vào cái góc kẹt giữa thân tình và xa lánh, vừa cố lôi tôi ra khỏi góc đó. Tôi không rõ bạn có tìm được nó không nhưng sau tích tắc đó thì quanh ta có cái bong bóng của buổi hẹn hò đầu tiên, phần ấm áp, phần căng thẳng. Không phải bạn thổi bóng đó một mình, tôi góp một nửa. Xem ra chúng liền vào nhau khá trơn tru nhỉ?

Tôi từng muốn viết cho bạn một bức thư, theo tôi là sẽ ngắn, để tỏ lòng trân trọng với những gì bạn làm. Thú thực tôi hiểu được dăm phần thôi, phần còn lại tạo nên do phản xạ từ ngàn khí cầu mà tôi hay gọi là “người đời”, trong đó vài quả loá xanh hồng vàng những lời khen trúc trắc, vài quả nhấp nháy tím đen xám trong những mối bất đồng rối bời. Tôi nghĩ đơn giản chỉ cái gì đủ mạnh mới làm cho người ta tức tối được nên đánh đồng những khối đậm màu này với những hòn sáng màu kia. Tôi nghĩ bạn đã làm nhiều thứ “tốt” theo đúng cái nghĩa bạn đóng khuôn chữ “tốt”: đa nghĩa, thanh lịch, thời sự mà không thô thiển. Tôi nghĩ bạn rất cố gắng để bản thân mình cũng “tốt” như vậy. Thực sự bạn đang như thế, quả đáng nể. Ít ai muốn gì được nấy. Thì tôi muốn dùng vài lời để biểu đạt sự khâm phục nỗ lực đạt được cái “nấy” của bạn.

Khi viết thành lời, tất thảy những ý trên bỗng có một sức nặng khó ưa. Tôi vốn thích cái chi nhẹ nhàng nên khi thấy mình manh nha một cục gì trình trịch như vậy thì bực bội lắm. Là do tôi không thể làm cho nó nhẹ nhàng, hay do cái tính kiệm lời đến thộn của tôi vậy? Có là gì chăng nữa thì nó cũng khiến tôi cũng không vui. Mà nếu tôi không vui thì lời cảm kích sẽ thành ra sáo rỗng. Cái ấy tôi còn ghét hơn là sức nặng. Thôi tạm giữ lại mấy chữ mòn đến khi lời tinh khiết hơn rịn ra vậy. Lá thư chưa bao giờ đến tay bạn vì lẽ đó.

Buổi gặp ban trưa vừa rồi in vào thế giới của bạn như thế nào tôi không rõ. Đối với tôi, nó có một ngăn riêng trong khối cầu ta luôn thổi cùng nhau. Tôi chúc bạn không chóng hết hơi thổi những quả cầu khác. Tôi biết hơi mình ngắn nên chỉ khi hạn hữu mới lăn ra ngoài mà thổi bóng. Nếu còn một dịp trưa khác để gặp nhau, tôi sẽ để ý xem quả bóng quanh mình có màu gì.

Từ góc nhà nhìn ra hướng Tây,

T

To A,

I came to see you in an afternoon, apparently startling you with that. I had the impression the surprise did not come from the visit but the guest being me. In an instant, you looked at me as if trying to trace back the reason you had put me in a corner between amity and enmity, meanwhile also trying to pull me out from such place. I wasn’t sure if you succeeded in either, but after this tic of time we entered a balloon much resembling a first date: part warm, part tense. Not that you blew such balloon alone, I helped half. They glued together quite smoothly, you think?

I had wanted to write you a letter, which should be short, to express my appreciation towards what you’d done. To be honest I only understood parts of it, the rest were reflections from thousands of balloons I called “people” (which differed from the one we were in that time). Amongst the balloons, the bright green pink yellow ones were sophisticated compliments, the purple black grey ones were filled with tangling disagreements. I thought only what was strong enough affected others to the extent of anger, so I put them in the same basket. I thought you’d done quite a few “good” things exactly as you defined “good”: multi-layered, refined, current yet not outright in-your-face. I thought you also tried very hard for such “good” state for yourslef. And indeed you were. That was really something. Not many were able to achieve what they set out for. I wanted to send you a few words to let you know of my respect for your effort.

But then in actual words, my thoughts gained this annoying weight. Now, I tended to like light stuff so seeing myself close to producing something so heavy just irritated me. Was it due to my ineptitude to lighten things, or was it the result of my preference to keep to myself, so much so that I lost the ability to express outwardly correctly? Whatever it was, it did not suit me. Then whatever spoken out would just be cliché. I hated cliché more than weight. So better hold on to those boring words till something more clean seeped out. That was why no letter had ever arrived to you.

How that lunch time meeting imprinted in you, I wasn’t aware of. For me, it occupied its own sphere in the balloon we always blew together. I wish that you have enough air for more balloons. I know my breath is short so only when unavoidable do I roll out to the world and make balloons. Should we have another lunch together, I’ll see what color ours is.

From my room that looks out to the West,

T

Posted in a letter a week, egreentea, next to me, Uncategorized | Tagged , | Leave a comment

nhân ngày dân lên tiếng: gửi chú áo xanh mạnh tay đánh anh áo tím

Chào chú. Cháu thấy chú trong phim tài liệu độc lập trên mạng; chú mặc áo xanh đồng phục với một nhóm chừng hai mươi chú khác, tóc chú hơi thưa, dáng chú thấp vừa, môi dưới chú bặm vào trong để cho môi trên vươn ra thành khẩu hình lưng chừng chữ “Ă” và chữ “É”. Chú không xuất hiện từ đầu phim. Khi vài anh áo xanh đang vừa giữ vừa đập một anh áo tím, một chú áo xanh len nhanh tới, giữ lấy anh áo tím. Lúc ấy máy quay gật xuống độ 1/5 giây. khi máy quay ngẩng lên thì chú đã chiếm vị trí trung tâm. Bằng cánh tay chắc như chày chú giã anh áo tím bốn cú, cú chót bị trượt vì anh thanh niên đã vuột ra. Chú có vẻ muốn đuổi theo đánh tiếp nhưng được (hoặc bị) can lại. Chú dậm dậm chân, giang tay như lấy đà để xồ lên tiếp. Nhưng bà con lúc đó đã phản đối phe xanh dương quá chừng rồi mà anh kia thì bị chắn mất, nên chú thôi. Chú hạ cằm, xốc quần lên từ rìa khoảng trống được tạo bởi sự vắng mặt của áo tím lẫn sự xuất hiện của một mớ tay và tiếng hướng về chú và hội áo xanh; chú gằm gằm liếc thấy màu tím đang được các màu khác che lại, chú ngó những áo xanh quanh chú đang tranh thủ ngó ra chỗ khác. Một cách khôn khéo đúng mực, tức là như vô tình, chú bước vòng qua cột điện ra khỏi quầng năng lượng tay đôi tay năm. Kể từ lúc ấy không ai nhận ra chú trong tập thể áo xanh dương và xanh lá cây loang lổ nữa.

Chú ạ, mối quan tâm của cháu bắt đầu từ con cá, thế nào mà nó thắt nút lại vào chuyện đánh người. Cái đường dây này đại thể thì từ mối này nó tự lần qua mối khác, có mối to mối nhỏ, mối dễ hiểu mối khó tin. Đến chỗ chú, có lẽ vừa vì ruột cháu nó thắt lại nhiều quá gây ra đau bụng và thức ăn không giải quyết được vấn đề (thật sự bình thường cháu thích ăn cá nhưng nay hiểm quá) nên nó ứ đống lại và có gì đó ở chú kích nó bục ra. Một đống lổn nhổn ghê lắm chú ạ. Có một đám lợn cợn tụ quanh lý do chú phải nện lên đầu anh áo tím. Để cháu bắt đầu với cái đám này nhé. Lời có thể hơi dài, chú thông cảm, trướng bụng lâu quá rồi mà.

1. trời nóng quá nên gặp ai vô duyên thì nện
Quả nóng. hôm người ta ra đường nhiệt độ trong bóng râm là khoảng 36 độ, tức là ngoài bóng râm phải đến 39-40 độ. Mà trăm hàng ngàn người cùng đi với nhau như thế, chắc nhiệt phải tăng lên đến 41-42. May không phải phải sơ-vin, không thì còn nóng nữa. Đội áo xanh lá đồng hành với chú vừa sơ-vin vừa đội nói bảo hộ chắc là nóng te tua. Họ đội cả nón bảo hộ – bảo hộ ạ, không phải bảo hiểm – tức là họ chắc mẩm sẽ xảy ra những thứ cần viện đến che chở rồi nên phải đội nón cho chắc vào. Căng thẳng thế lại càng nóng chú ạ. Chú bảo, người với phố lúc nào cũng ở đó, nhưng hiểm hoạ thì chỉ có ngày này mới cộm lên thôi vì đố ai biết được chuyện gì sẽ xảy ra, đám nào kích động ai làm cái gì, liệu địch có đánh ta không, rồi ai ta ai địch có phải không ạ? Quá mông lung, quá hốt. Mà lại ngay trung tâm Hai Bà Trưng cắt Đông Du! Trong cổ sử có hai bà nổi dậy chống Hán, trong cận sử có một ông khởi xướng cầu viện đánh Tây, dấu bạo động đầy ra giao lộ, bây giờ cái đám này ắt có âm mưu nổi lên nổi xuống kiểu gì ngay đây rồi!! Đấy bao nhiêu nỗi khó, cái thằng đầu vàng áo tím này có bị điên không mà phi vào giữa nhiệt điểm này? Thế thì nện cho nó biết nóng. Năng lượng biến chuyển từ dạng này sang dạng khác, nếu xả được trận này ắt bớt nóng cả ngày. Chú nghĩ vậy chăng?

2. anh này làm bậy nên nện
đoạn phim do một nhà làm phim tức thời quay bằng phương tiện sẵn có, phải cái phương tiện chưa thông minh đủ để quay lại những gì xảy ra trước khi anh thanh niên hứng võ. cháu không biết chuyện gì đã xảy ra. anh thanh niên áo tím đã va chạm với áo xanh? anh ấy đã có những lời khiếm nhã? anh ấy chủ động công kích ai đó mà các chú có nhiệm vụ bảo vệ? anh ấy khiêu khích mấy cái áo khác hành xử thiếu văn minh? (giả thuyết cuối cùng này cháu cho là khả dĩ vì trong số những người giã gạo có hai anh không mặc áo xanh, đầu đội nón mặt bịt khẩu trang tay chân lanh lẹ cũng thụi cho anh áo tím mấy quả đắt giá. sau đó thì cũng như chú, họ tan vào đám đông không để lại dấu vết gì.) cháu chưa nghĩ ra được gì sáng sủa hơn. chú ở ngay gần đó nhưng không xuất hiện từ đầu, phải chăng đã xem xét nhận định tình hình cẩn thận đến khi đúng chuẩn mới ra tay? tức là khi anh này đã bị các áo xanh xung quanh nện mấy cú rồi thì cơ sở phán đoán của chú trở nên chắc chắn và lý do chú hạ võ thành ra xác đáng? cái ấy lạ nhỉ… não chứ có phải bò đâu mà dắt đâu đi đấy được. cháu nghĩ mãi vẫn chưa ra, nhưng đến đây thì một giả thuyết khác phát sinh. để cháu kể chú nghe.

3. người đồng phục với chú nện anh rồi nên chú cứ vậy mà giã
giả thuyết này có một giá trị dễ nhận ra: sự hùa theo, tức là đặt nhận định của tập thể lên trên nhận định của mình, đặc biệt dễ áp dụng trong trường hợp tập thể này cực mạnh (hoặc cực đông), chú xem có quen không. Quen quá chứ chú nhỉ? Đây cái đám đông này là một ví dụ, có phải ai cũng yêu cá đâu mà giăng cờ quạt giữa phố như vậy. Thế, nhưng rõ ràng là số lượng của họ áp đảo số lượng áo xanh các chú (vì chăng không phải ai cũng thích mặc áo xanh) nên muốn đảo chiều áp lực thì phải tấn công nhân tố nào cộm lên để những người khác có manh nha thì lấy đó mà dè. Đây gọi là phủ đầu, đòn rất hay đã từng được áp dụng với nhiều cơn lên tiếng khác. Sự xuất hiện của chú dòm chừng có suy tính: chú để đồng đội thượng cẳng chân trước rồi chú mới hạ cẳng tay thì vừa không phải chịu trách nhiệm vừa được nằm trong nhóm tiên phong. Tuy giả thuyết này không giải thích được làm sao mà anh áo tím lại được cân nhắc là nhân tố nổi cộm nhưng có vẻ xuôi tai chú nhỉ? Áo xanh của chú vừa phủ đầu vừa dễ lẫn vào những áo xanh khác, bội phần chiến lược. Chú có nghĩ vậy không?

4. chú giận cá chém thớt
Cháu không nghĩ ra được mấy chữ đắt vầy đâu chú ạ, ông bà ta nói vậy đó. Mà ông bà nói từ xưa chắc không có ý “cá” này ở Vũng đâu ạ, mà nhìn chung chung là những chuyện gây bực bội khó ở thôi. Thời này đúng nhiều chuyện bức bối. Không biết khu phố chú thế nào chứ khu cháu nhiều cướp giật lắm, ra đường sợ lắm chú ạ. Ở nhà mở ti-vi xem không có gì thú vị, sách hay cũng ít, ra đường thì khó biết “công cộng” ở đâu vì đi qua đi lại cùng vài người bạn thôi mà cũng bị công an chìm nổi hỏi thăm, lên mạng thì chỉ lâu lâu mới gặp cái chi hay ho, phần lớn là những thứ càng xem càng nản. À cháu xin lỗi, đang nói tình hình của chú mà lại quay sang than thở như vầy. Túm lại là nếu chú có giận thì cháu cũng đồng cảm chú ạ. Cá của chú, cháu cứ đoán thử, vợ/người yêu, lương/không lương, tự luận/dư luận…. vân vân và vân vân? Thớt của chú là người ta, cụ thể là cái anh áo tím. Cháu thấy anh này tội thật, bị chém bầm dập vì cá của người ta…. Và chuyện anh ấy bị chú và đồng đội chém thật đáng buồn… Nhưng còn một giả thiết nữa nó làm cho cháu quặn ruột gấp đôi, như vầy nè chú.

5. chú vốn thích đánh người, đây chẳng qua là dịp đồng phát thôi
Chú ạ, nếu quả thật chú thích đánh người thì bản thân chuyện ấy đã quá ghê, nhưng ghê hơn là chuyện chú nằm trong một nhóm có khả năng đồng sở thích và lại được tạo điều kiện cho cái thế đánh người ấy. đặt trường hợp chú và anh thanh niên có thù hằn gì nhau và hai người dùng võ lực với nhau thì chuyện có thể được giải quyết trong phạm vi hai cá nhân, nhưng đây chú lại nằm trong một tập thể áo xanh và anh kia trong tập thể áo nhiều màu. anh thanh niên không đánh trả lại mà các chú thì dồn dập tới tấp, tất cả các chú cùng oán gì anh ấy hay thù cả đám người kia chăng? chú thù ghét gì họ gì vậy chú? ghét họ cướp ngày nghỉ của các chú, hận họ làm căng thẳng tăng cao, hận họ thay vì lở loét mà rục chết đi như cá nhưng lại quây quần lại mà diễu hành? hay chú ghét vì sợ? chú sợ cái gì?

6. sợ nên đánh
chú sợ cái gì? phải chăng chú không hiểu họ làm gì nên sợ? hay chú sợ mình không hiểu gì? hai nỗi sợ đó đều thông cảm được chú ạ. cháu sợ lắm. sợ không hiểu gì hết. nhưng nỗi sợ to hơn là không hiểu nhưng cũng không tìm hiểu. nên phải đi tìm. tìm ra có sợ tiếp thì lại tìm tiếp. chú ạ, không thể đánh ai vì mình sợ bâng quơ, không hiểu biết vậy được đâu….

Người ta xuống đường vì hiểm hoạ môi trường bị chiếm phá chú ạ – cái Vũng mà đầu tháng Tư trắng cá chết đó, nó có nguyên nhân sâu hơn và hậu quả kinh khủng hơn một đàn cá chết nhiều (cá chết hàng loạt đã buồn, nếu người chết hàng loạt thì sao). Mà chẳng ai biết nguyên nhân mới lạ, và vì không biết nguyên nhân nên không biết làm sao tránh được hiểm hoạ về sau. Đợi lâu quá, lâu quá, lâu quá rồi chưa được giải thích nên phải cùng nhau hỏi cho ra lẽ. Đấy là họ đi tìm cái lẽ để đừng sợ và không cần đánh nhau đó chú.

Mong chú cũng đi tìm cái nỗi sợ của mình để mà hiểu rõ nó và dùng nó vào việc đáng làm hơn là đánh người. Nếu đến lúc cần đánh thì việc ấy dựa trên ý thức rõ rệt là phải đánh chứ không phải vì sợ hoặc vì bản tính dữ, vì bâng quơ mơ hồ, vì áo được cấp, hoặc vì trời nóng….

Vì trời vẫn sẽ nóng chú ạ.

Posted in egreentea, next to me | Leave a comment

chuyện gặp nghệ sĩ và chuyện đường

 

f5558

càng cuối tháng Tư trời càng nóng.

vừa do thời vận đẩy đưa vừa do tinh thần cải tổ, dạo gần đây mình quan tâm đến lịch sử văn hoá nước nhà. một sáng trời đẹp và nóng, mình rong ruổi từ quận Bình Thạnh sang quận 7 để gặp một bác nghệ sĩ cao niên nói chuyện xưa. chuyện giòn như bánh phồng tôm, mình thấy nơ-ron não mình toé điện rình rịch. đường về, mình tổng kết đươc dăm thứ để làm bản tin sáng cuối tuần.

vừa xuất hành, mình nhớ ra là đã đóng hộp quện túi cơm trưa tươm tất rồi mà sốt sắng vác ba lô đi thì quên ngay. quay lại sẽ bất cập (tức là trễ giờ), thôi mình cứ y theo lộ trình đã dò google map mà đi. Đường buổi sáng thật đông. mình đi ra cái quan từ hẻm nhỏ cẩn thận dừng lại nhìn phải nhìn trái bị một anh chở hàng xua đi, ý là “cứ đi đi chứ nhìn cái gì” giống như anh. mình nghĩ thôi anh không nhìn thì em nhìn chứ chúng ta cùng không nhìn nếu xe to tông thì làm sao. đấy với quy cách thận trọng như thế mình ra được đường to, vào thời điểm đó, chiều giao thông của mình vắng hơn chiều ngược lại. mình đắc chí với chuyện ấy lắm – vị trí nhà mình và vị trí nhà nghệ sĩ cộng với giờ hẹn thật là chiến lược. nếu phải đi theo chiều ngược lại thì chắc còn lâu mới gặp nhau. ấy nhưng phấn khởi không được bao lâu vì qua đến quận 7, cái quận này nó tây quá (hay nó Đài quá quên mất rồi) nên mình lạc đường. bản đồ nói điểm hẹn nằm đâu đó bên trái đường, mình bẻ cua trái kiểu gì mà càng đi càng lạc. may quá có anh bảo vệ đang sơn lại chốt bảo vệ, dừng tay chỉ đường cho nên rốt cuộc mình cũng đến được điểm hẹn. đồng nghiệp mình đã đợi sẵn đấy, nói “ta đi đón bác ở điểm A”, mình đi theo. đồng nghiệp mình thời gian trước làm việc ở đây, ấy thế mà cũng lạc. hai đứa loanh quanh vài phút mới đến điểm A, đón bác nghệ sĩ, quành lại điểm khởi hành, bác nói “ta nên đi đến điểm B”. cả đoàn rồng rắn đến điểm B là một quán bún, vào, gọi ba ly nước ép, đàm luận.

nội dung buổi nói chuyện xoay quanh một loạt sự kiện thơ-văn-nghệ thế kỉ trước. bác nghệ sĩ kể cho mình và đồng nghiệp nghe mấy chuyện hiện tại, bác làm chi, tương quan với hồi xưa như thế nào. mình chia sẻ với bác hội trẻ chúng cháu đang làm gì và mấy hội trẻ khác cháu thấy mần chi. bác vừa nói chuyện vừa chỉ dẫn một số tham khảo trên trang mạng bác hình thành gần đây. bác nói trang này tường lửa khá nhiều, nếu cháu không vào được cũng không ngạc nhiên. thế mà mình vào được. bác nói ờ đúng rồi khu này không có tường lửa. chắc là tường bê tông nhiều quá không còn chỗ.  Mình nói hơi tiếc là phải đến tận giờ mình mới tìm hơi sâu chút vào những món này nên hiểu ít, giá đã biết chút thì hay hơn. Bác nói bây giờ mạng đăng nhiều thông tin, cháu cứ lên đọc dần cũng được. Mình cũng thấy có mạng là hay. có lúc mấy bác cháu nói về từ ngữ tiếng Việt, món mình có nhiều sách nhưng không nhiều kiến thức. bác hỏi hai đứa loi choi từ này từ kia các cháu nghĩ nó nghĩa gì, đồng nghiệp mình xông xáo trả lời lúc trầy lúc trật, mình ấm a ấm ứ vì nghĩ mãi vẫn chỉ ra được mấy thứ lan man, chả có gì chuẩn (đường về mình nghĩ ra đồng nghiệp mình sai một chỗ nhưng mình đã như gà ngọng mà còn lên giọng giảng bài thì nó sẽ liếc mình một cái sắc rát mặt nên thôi). bác nói có dịch sách về vấn đề mà bản thân bác không hẳn rõ nên phải nhờ chuyên gia ở một viện chuyên về vấn đề này tư vấn. chuyên gia này hoá ra cũng gà mờ, hoặc có thể vốn từ Việt của chuyên gia cũng chưa chuyên lắm nên bác làm lấy vậy. mình nghĩ lại chuyện nửa thế kỷ trước nước mình có nhiều chuyên gia, đọc họ rất phê; giờ nước mình vẫn có nhiều chuyên gia nhưng số đọc-phê lại ít nên giới trẻ toàn tìm đọc chuyên gia nước bạn. cái ấy thay đổi thế nào chắc tuỳ công lao học tập của các cháu (đoạn này tối về nhà mình mới nghiệm thành, để dành lần sau đàm đạo tiếp với bác vậy).

trời gần trưa các bác cháu chia tay hẹn gặp lần sau. mình cảm nghĩ lan man nên tí nữa lại đi lạc đường tiếp – may đến một giao-đại-lộ mình thấy cái bảng vận động của nhà nước quen quen, hình như lúc nãy trên đường đi có thấy (hoặc không, vì ối giời ơi trí nhớ của mình có phải thứ đáng tin lắm đâu). nhưng thôi mình cứ nhắm mắt đi theo. may quá nhờ bảng Đảng mà mình xuôi về được trung tâm thành phố. Đoạn đường Nguyễn Huệ rộng thênh thang tiếp giáp với đường Tôn Đức Thắng dài tăm tắp có một dải gập ghềnh vì đá hoa cương không bập lên nhựa đường kín mép, xe cộ và chân người chà qua chà lại cái mép này ít lâu thì nó rời nhau ra. đoạn đi mình chỉ quan sát vậy, đoạn về mình nghĩ lại, nghĩ tới chuyện tên đường thấy thật chiến lược. Tên đường là tên người dễ nhớ hơn nhiều so với tên đường là số hoặc chữ như 16, A, mà quận Tây (hoặc Đài) kia đặt. Tuy mình vẫn lẫn lộn chán chê đường Lê Thánh Tôn với Lý Tự Trọng cái nào đi lên cái nào đi xuống nhưng coi ra vậy còn thi vị hơn là không rõ đường 6 hay đường B đi tới đâu. mình nhớ ra tay nải cơm ở nhà, lười quá định kiếm gì ăn đỡ một bữa nhưng nghĩ qua nghĩ lại bụng dạ đang lôm côm, ăn vớ vẩn gì ngoài đường thì mất công đau bụng (dĩ nhiên có chỗ đồ ăn không đau bụng nhưng mình không biết mới éo le). Thế thôi đội nắng về nhà lấy cơm. khi quay lại chỗ làm mình mua thêm quả dừa uống cho mát nữa.

ngày mơi mình còn đi thăm một bác nghệ sĩ khác. xem ra trời vẫn sẽ nóng như rang. nhưng cứ đi. về người ngợm không teo lại như tôm khô thì sẽ điểm tin tiếp.

** hình ảnh minh hoạ từ vietpress

Posted in egreentea | Leave a comment